Amatör Teknik

Piller – 106a: İlksel Batarya Seçimi

Çinko-Karbon veya Leclanché pili olarak da bilinen çinko-karbon, en eski ve en ucuz birincil bataryalardan biridir. 1,5V gerilim sağlar ve genellikle piyasada ucuza satılan küçük el aletleri ile birlikte gelir. Georges Leclanché tarafından 1859’da icat edilen ilk çinko-karbon sıvı elektrolit kullanıyordu. Alkalin Alkalin-manganez bataryalar, aynı zamanda alkalin olarak da bilinir, çinko-karbon bataryanın geliştirilmiş bir şeklidir ve 1,5V sağlar. Alkalin , Lewis Urry (1927-2004) tarafından 1949 yılında ABD’nin Ohio eyaletindeki Eveready Battery Company laboratuvarında çalışırken icat edildi. Alkalin, yüksek yük akımlarında

Read more

Piller – 106: Şarj edilemeyen bataryaların avantajları

Şarj edilemeyen piller olarak da bilinen birincil bataryalar, ikincil veya şarj edilebilir bataryalardan daha çok söz edilmesi nedeni ile arka planda kalırlar. Bu insanlara birincil bataryaların eski teknoloji olduğunu ve yerlerini artık ikincil bataryalara bırakmak üzere olduklarına inandırır. Ama kazın ayağı öyle değildir. Birincil bataryalar şarjın pratik veya imkansız olduğu durumlarda önemli bir rol oynamaktadır. Buna örnek olarak özellikle askeri harekat, afet kurtarma misyonları ve orman yangını söndürme hizmetlerini örnek olarak gösterebiliriz. IEC 60086 Standartı kapsamında düzenlenmiş birincil piller ayrıca

Read more

Piller – 105: Bataryalar İçin Kullanılan Terimler ve Anlamları

Bataryalar üç ana özellik ile tanımlanırlar: yapısal bileşim, gerilim ve özgün enerji (kapasite). Bunların yanında marş akülerinde ayrıca soğuk ortamlarda yüksek akım sağlama yeteneği de, soğuk marş akımı (CCA), özellik olarak eklenir. Yapısal Bileşim En yaygın kullanılan batarya bileşenleri kurşun, nikel ve lityumdur ve her sistem kendine özel bir şarj cihazı gerektirir. Bataryayı farklı bir bileşen için tasarlanmış bir şarj cihazında şarj etmek ilk başta işe yarıyormuş gibi görülebilir, ancak şarjı doğru şekilde sonlandıramıyor olma olasılığı yüksektir. Her bileşenin farklı

Read more

Piller – 104b: Bataryanın Yapı Taşları

Elektrokimyasal bir batarya, katalizör görevi gören bir katot, bir anot ve elektrolitten oluşur. Şarj sırasında katot / elektrolit arayüzünde pozitif iyon birikimi oluşur. Bu katoda doğru hareket eden elektronlara yol açar ve katot ile anot arasında bir gerilim potansiyeli yaratır. Bu enerjinin dışarı verilmesi pozitif katottan harici yüke ve oradan tekrar negatif anoda dönen bir akımla oluşur. Şarj durumunda ise akım diğer yöne doğru, anoddan katoda, akar Bir bataryanın iki ayrı yolu vardır; bir tanesi elektronların aktığı, yükün beslediği elektrik

Read more

Piller – 104a: Bataryaları Diğer Güç Kaynakları ile Karşılaştırma

Günbegün batarya teknolojilerinde her biri farklı avantajlar sağlayan harika gelişmeler duysak ta hiçbiri günümüzün tüm enerji ihtiyaçlarına tamamen tatmin edici cevap verebilen çözümler sunamıyor. Bunun yanında da bataryaların diğer enerji kaynaklarına göre birçok avantajı olmasına rağmen göz ardı edilmemesi gereken büyük sınırlamaları olduğunu da unutmamamız gerekiyor.  Enerji depolama Bataryalar enerjiyi oldukça iyi ve uzun bir süre depolayabilirler. Birincil bataryalar (şarj edilemez), ikincil bataryalara (şarj edilebilir) nazaran daha fazla enerji saklayabilir vede kendi kendilerine deşarj olma hızları daha düşüktür. Kurşun, nikel

Read more

Piller – 104: Bataryaları Tanıyalım

Piller serimize kaldığımız yerden devam edelim. Doğa bize enerji üretmemiz için birçok yol sunar. Bu enerjinin çoğu, yanma, mekanik hareket ya da güneş panelinde olduğu gibi fotosentez sonucu ile oluşur. Bataryanın elektrik enerjisi üretimi ise farklı kimyasal değerlere sahip iki metal arasında elektrokimyasal reaksiyon yardımı ile gelişir. Asitlere maruz kaldığında, iyon transferinin bir parçası olarak metaller arasında bir gerilim oluşur ve devrenin tamamlanması da bir akımı tetikler. 1800 yılında, mucit Alessandro Volta, voltaj potansiyelinin elektrodlarda kullanılan elementlerin afinite sayılarının birbirinden

Read more

Piller – 103a: Batarya Dünyasında Yeni Buluşlar: Masal mı Gerçek mi?

Piller serisine kaldığımız yerden devam edelim. Son zamanlarda bataryalar toplumu fosil yakıtları bağımlılığından kurtarmak için temiz enerji çözümü olarak giderek daha fazla öne çıkarılıyor. Bu ne kadar asil ve doğru bir amaç olsa da, bataryalar bu günkü yapı ve kapasiteleri ile bu hayati görevi üstlenmek için henüz yeteri olgunlaşmış olmadıkları gerçeğini görmezden gelmemeliyiz. Bataryaların sınırları zorlandıkça bu bize onların zayıf noktalarını daha çabuk gösteriyor. Bataryalar şu andaki halleri ile, dolması yavaş, sınırlı enerji tutan, kurmalı oyuncak gibi bir süre çalışan,

Read more

Piller – 102: İlk Mucitler

Piller serisine kaldığımız yerden devam ediyoruz. 1700’lerden günümüze pil gelişimi ve icatların arkasında kimlerin olduğuna bir bakalım. Yakın tarihten başlayarak yapılan buluşlar çok daha eski tarihlere göre daha iyi belgelenmiştir ve bu sayede mucitler ve icatları daha bilinir olmuş ve yaptıkları katkıdan dolayı toplumda hakkettikleri değerler verilebilmiştir. 1700’lerden başlayarak günümüze kadar yaşamımızı etkileyen baktığımızda gözümüze en çok çarpanlar şöyledir; Benjamin Franklin (1706-1790) Franklin fırınını, “bi-fokal” gözlükleri ve paratoneri icat etti. Thomas Edison ortaya çıkana kadar Amerikan tarihinde bir mucit olarak

Read more

Piller – 002: Pil Nedir?

Pil … Hergün farkında olmasak da bir şekilde kullandığımız pillerin gelişim teknolojisini ne kadar biliyoruz. Gelin bu yazı disizinde birlikte inceleyelim. “Batarya” kelimesi, eski bir Fransızca kelime olan “baterie” den türetilmiştir. Anlamı savaşta kullanılan topların grup halinde bir yeri ateş altında tutması olarak kullanılan “dövme eylemi” anlamına gelmektedir. 1700’lerde bir enerji depolama sistemi üretme çabaları sırasında bilim adamları kullandıkları birbirine bağlı çoklu elektrokimyasal hücreleri temsil etmek için “batarya” terimini benimsediler. Türkçe’de batarya kelimesi güçlü enerji depolama kaynaklarında (akü gibi), kullanılırken

Read more